lommi

Ég slysaðist eitt sinn á ráðstefnuna Tengjum ríkið (2023). Fulltrúi Eistlands á pallborði sagði að vitvélar væru alltof skapandi fyrir stjórnsýsluna en á sama tíma voru ófáir listamenn að segja að gervigreindin væri ekki nógu skapandi.

Bæði er betra. Bæði er rétt. Hjá stjórnsýslunni er reynt að fara framhjá sköpuninni, til dæmis með því að erindrekar (e. agents) vitvélanna sæki aðeins upplýsingar úr fyrirfram samþykktum gögnum og aðrir drekar sannreyni staðhæfingarnar á eftir. Skapandi úrlausnir eru ekki æskilegar, þær geta kostað óttalegt vesen.

„Við þekkjum ekki einu sinni lögmál fagurfræðinnar… fyrir okkur er hið fagra einnig ljótt og hið ljóta gætt fegurð.“

Asger Jorn í Banalties - nei, ég las ekki frumtextann á dönsku.

Á tíunda áratugnum tók Word-clipart yfir kaffistofur stofnana, og á núllunni komu photoshop-effektarnir, svo internet-meme-in og núna er næstum óumflýjanlegt að það sé ekki AI-gerð mynd með textanum „Mamma þín vinnur ekki hér“ á kaffistofunni þinni.

Það er ekki (og verður ekki?) búið að leysa það hvernig best er að nota gervigreind í sköpun en samt er gervigreindin búin að breyta myndmáli samtímans, hvað svo sem okkur finnst um það. Þó að við teljum okkur mörg vera fljót að sjá þegar vitvélin er „listamaðurinn“ og dæmum þann sem notar slíkar afurðir, þá eru ávextirnir útum allt. Það er ekki einu sinni nýlunda að tækniframfarir hafi áhrif á listsköpun, ekki einu sinni ný hugmynd, bara hve stuttan tíma umbreytingin tók sem vekur furðu okkar, umbreytingin frá því að tæknin var galdur yfir í að vera hversdagsleg óþægindi.

„Í framtíðinni mun fólk ekki kaupa verk listamanns, heldur
hugbúnað sem býr til verk í þeirra anda“

Brian Eno

Tækniframfarir hafa haft áhrif á list. Upptökutækni breytti hugmyndum okkar um tónlist; „lag“ er fyrir okkur nákvæmlega sömu hljóðin í hvert einasta sinn. Þetta fannst Brian Eno leiðigjarnt þegar hann bjó til Koan á tíunda áratugnum, hugbúnað sem býr til tónlist útfrá reglum frekar en að spila sömu hljóðin aftur og aftur. Upp í hugann kemur einnig að brátt mun að öllum líkindum udio kynna hugbúnað þar sem notendur geta breytt lögum tónlistarmanna með aðstoð gervigreindar en rétthafar fá enn greitt fyrir spilun — sem hljómar einsog markaðsvæn en jafnframt dystópísk þróun á hugmyndum Brians.

Nú þegar eru tónlistarmenn að nota gervigreind. Kanye West, einsog frægt er orðið, notaði hana þegar hann smíðaði Bully. Metro Boomin átti lag á vinsældalistum með „sampli“ frá gervigreind, og meira að segja hljómsveitin Clipse notaði hana til að hjálpa sér við að velja hvaða listamenn ætti að fá með sér á lög síðustu plötu. Við erum fucked. Spurningin er bara hvaða áhrif hún hefur, hvort hún breyti smekk fólks einsog streymisveitur gerðu eða í besta falli að hún ýti undir eitthvað fagurfræðilegt andsvar. Og hér er enn alveg ósagt hvaða áhrif hún hefur haft og gæti haft á aðra miðla en tónlist…

Og svo mun hún eflaust fá okkur til að spurja okkur aftur, „hvað er sköpun?“, og það verða mörg óþægileg svör ef við samþykkjum að vélarnar geti verið skapandi, þegar sköpunin hefur lengst af tengst guðdóminum sjálfum, eða því mannlegasta af öllu, því sem skilur okkur frá öðrum skepnum jarðarinnar.

Kannski mun komandi kynslóð inspírast af smekkleysu gervigreindarinnar, einsog Asger Jorn af landslagsmyndum viðvaninga?

Þetta eru alltof stórar spurningar fyrir mann einsog mig sem er að minna sig á að reykja ekki of mikið af tóbaki, drekka nægilega mikið af vökva og fara snemma í háttinn.

Vitvélar eru æðisleg verkfæri en það er mörgum illa við þær, af misgildum ástæðum og ég nenni ekki að tíunda þær. Fólk er mjög gott í að greina hvort textar eru skrifaðir af gervigreind eða ekki. Það kemst (líklega) enginn upp með að nota gervigreind og virka einlægur, sniðugur. Það er jafnvel auðvelt fá fólk á móti sér með því að nota vitvélatexta. Það er meira að segja hægt að fá fólk á móti sér fyrir það eitt að skrifa einsog gervigreind.

Vitvélatextar virka einsog frágengnir textar en byggja á ófullgerðum hugmyndum (prompt). Ekki sóa tíma okkar með því að láta okkar lesa í gegnum vélaorðagjálfur, sendu bara fucking promptinn. Ekki vanmeta töfrana sem gerast þegar fólk hittist og tafsar á ófullkomnum setningum (promptum) og fylla þig eldmóði. Það gerist ekki við að lesa texta eftir gervigreind.

Prufaðu að standa uppí Kúmen og spyrja einhvern hvað klukkan sé og segðu svo að viðkomandi líti út fyrir að hafa lesið Ísfólkið. Bara eitthvað. Bara ekki láta vitvélina fullgera alla hugsun fyrir þig og matreiða oní aðra. Þú vilt eitthvað meira. Þetta eru samt góð verkfæri. Sérstaklega eru þau prýðileg í að skrifa texta fyrir aðrar vitvélar, en farið varlega. Leyfið hugmyndunum að sitja og vera ófullgerðum öðru hvoru. Nú reiknast mér til að ég hafi notað tölvur til að skrifa allskonar „generative“ texta, með hléum í rúma tvo áratugi, og kalla ekki allt ömmu mína í rugli og bulli en bið ykkur að fara varlega næst þegar þið setjið saman texta.

ég var hjá sýslumanninum að fá vegabréf fyrir börnin og var viss um að dagurinn væri farinn en áður en mér gafst tækifærið til að dæsa var ég kominn útúr húsi og byrjaður að hafa áhyggjur af einhverju allt öðru.

ætla blogga meira. svona. stutt.

Spila

þessar hvalveiðar eru glæsilegasti gjörningur sem ég hef séð.

þeim hefur strax tekist það sem flesta myndlistarmenn dreymir um alla ævi en enginn áorkar. gjörbreyta myndmáli samtímans. það verður ekki hægt að fara neitt. ekki inná safn. ekki til ættingja. ekki einu sinni hægt að opna bók án þess að sjá danglandi hvalatyppi.

þetta var svo hrein og tilgangslaus kómedía af hálfu allra þátttakenda að ég get ekki ímyndað mér annað en að hverjum einasta manni sem sá brot úr þessum gjörningi finnist sem sólin hafi aldrei virst stærri en einmitt nú, heimurinn aldrei jafn óræður, aldrei jafn margar ótroðnar slóðir og já, aldrei jafn mörg hvalatyppi. lífsneistinn sjálfur!

til hvers? til hvers? hrópar kannski einhver en listinn þarf ekki að svara spurningum, hún dregur athyglina að mikilvægum málefnum og það var svo sannarlega margt sem fékk athygli í dag.

Spila

• Ekki hækka í botn.
• Jú, því þegar við kveikjum næst á sjónvarpinu bregður okkur svo, og það er gaman að bregða.

Framundan er vetrarfrí, fjórir dagar frá tölvunni. Ég er uppspenntur að sjá hvað allt verður breytt á mánudaginn.

Ég hef ekki upplifað annað eins. Gervigreindin hefur gjörbreytt hvernig ég vinn í tölvum. Ég skissa upp, skipulegg og læt hana um að sjá um „handavinnuna“. Að sýna fram á að eitthvað sé góð hugmynd tekur klukkutíma, en ekki daga.

En að sama skapi hef ég aldrei upplifað að ég sé jafn mikið að verða eftir á. Ég eyði talsverðum tíma utan vinnu að kynna mér ný AI-trikk, og það líða ekki margir dagar þar til gömlu trikkin verða úrelt.

Ég hika þó alltof oft við nýjar hugmyndir. Eflaust er einhver annar búinn að fá hana og kominn með prótótípu. Það er svo lítið mál.

Sturlaðir tímar.

– Mér finnst einsog þú hafir fæðst í gær.

– Pabbi, mér finnst einsog þú hafir fæðst áðan.

Á rölti mínu um hundraðogátta sá ég vel í Snæfellsjökul. Fyrrum nágranni minn sagði að sæist vel í Snæfellsjökul þýddi það að… ég náði því aldrei hvað það þýddi…

Nágranni minn var orðinn ansi hrumur og mér fannst leiðinlegt að biðja hann í sífellu að endurtaka sig, svo mér fannst betra að segja sem minnst.

En að sjá Snæfellsjökul þýðir eitthvað.